Eco rivierenhuis Beuningen

Hoe bouw je een duurzaam huis?

In Beuningen, in de uiterwaarden van de Waal, wonen Joep en Francis in een duurzaam huis met een prachtig uitzicht over de rivier. BinnensteBuiten-redacteur Monique vraagt zich af waar je nu precies rekening mee moet houden bij het bouwen van een duurzaam huis? 

Mijn vader was architect en daar heb ik dan toch een tik van mee gekregen. Ik ben altijd naar huizen aan het kijken, gewoon uit belangstelling. Voor mijn werk ben ik betrokken bij duurzame energieprojecten, dus zo kom ik in aanraking met duurzame energie en duurzaam bouwen

Steenfabriek
Omdat het huis op het terrein van de oude steenfabriek ligt moest het er uit zien als een haaghut. In een haaghut werden destijds de nog niet gebakken klei voor de bakstenen te drogen gelegd. Een haaghut heeft een lang gerekte vorm, een flauw dak en een brede overstek. De overstek hebben we ook bij ons huis aangebracht en dat is een gouden vondst. De overstek zorgt er voor dat het hout van het huis droog blijft en niet gevoelig is voor vocht en groene aanslag. Bovendien houden we door de overstek op warme zomerse dagen de zon en hitte buiten het huis.

Haaghut Beuningen
Haaghut Beuningen
Duurzaam bouwen begint bij goed isoleren
Joep Koene

Duurzaam bouwen
De overheid stelt eisen aan het energieverbruik. De EPC norm is een index die de energetische efficiëntie van nieuwbouw aan geeft. Die was bij het ontwerp van ons huis 0,4. Ter vergelijking: ons vorige huis (gebouwd in 2002) had een EPC norm van 1,95. Uiteindelijk wil de overheid toe naar een EPC van 0. en dan ben je echt energieneutraal. Het materiaal van het huis is voor een groot deel duurzaam, We hebben een gevelbekleding van inlands naaldhout (Douglas of Larix), dus geen chemisch verduurzaamd hout of tropisch hardhout

Isolatie
Isolatie is erg belangrijk als je duurzaam wilt gaan bouwen. Ik heb isolatie in de kelder aangebracht, polystyreen of piepschuim, maar achteraf gezien had ik PIR (polyisocyanuraat) moeten nemen. Het piepschuim krimpt een paar millimeter waardoor je sneller een ‘koudebrug’ krijgt. Een koudebrug is een soort kortsluiting waardoor warmte naar buiten lekt, en dat wil je natuurlijk niet als je isoleert. Maar ik heb toch voor piepschuim gekozen omdat het materiaal beter bestand is tegen water en aangezien we in de uiterwaarden van de Waal zitten is dat wel een belangrijk punt. 

Eco rivierenhuis Beuningen
Het duurzame huis in Beuningen | Foto: Marjon Lukje
Ik vroeg mij af of ik de zonnepanelen wel terug zou verdienen?
Joep Koene

Foutjes 
Achteraf had ik een ‘warmte terug win’ installatie moeten aanschaffen.  Zonder warmte terug win installatie haal je de 0,0 EPC energieneutraal norm niet. Wat een warmte terug win installatie doet: de warmte van de afgevoerde lucht wordt overgedragen aan verse, nog niet opgewarmde lucht. We hebben niet voor een WTW-installatie gekozen en dat is achteraf een fout. Het komt omdat de WTW destijds in een slecht daglicht stond vanwege ophoping van vuil en schimmelgroei. Ze zouden inwendig niet goed te reinigen zijn.

Een andere fout is dat ik in het dak van de plantenkas niet gekozen heb voor triple glas. Ik was bang dat de planten zouden verbranden en daarom hebben we gekozen voor dubbel glas dat extra zonwerend is. Achteraf had ik daar triple glas moeten nemen want ik merk dat de kas toch meer warmte afstaat dan ik had gedacht.

Zonnepanelen
De zonnepanelen heb ik vorig jaar geplaatst. Ik wilde het eigenlijk niet doen. Bij aanvang van de bouw zou de saldering in 2021 verdwijnen. Saldering is de verrekening met het energiebedrijf: in de zomer wek ik meer elektriciteit op dan ik nodig heb en in de winter te weinig. Dat mag je dan verrekenen met het energiebedrijf, maximaal 5000 KWh per jaar, maar die verrekening, saldering, is verruimd tot 2023 waardoor ik de zonnepanelen wel terugverdien. 

Heat pipes
Heat pipes | Foto: Marjon Lukje

Guilty pleasure
Een ‘guilty pleasure’ is dat ik graag een houtvuurtje maak. En houtkachels zijn niet echt goed voor het milieu vanwege de CO2 fijnstof uitstoot. Alhoewel, de schepen die hier voorbij varen stoten meer fijnstof uitstoten dan ik met mijn houtkacheltje, maar goed. Wat ik wel doe om de uitstoot te minimaliseren is het hout twee jaar laten drogen, minimaal twee jaar. Dan krijg je een goede verbranding. In Oostenrijk is het zelfs verplicht om je hout meer dan twee jaar te laten drogen. De energiewaarde van het hout neemt af bij vochtig hout, dus daarom kun je het beter lang laten drogen. Bovendien vervuilt nat hout je kachel.

Houtkachel
Guilty pleasure: mijn houtkachel | Foto: Marjon Lukje
Mijn guilty pleasure is een houtvuurtje
Joep Koene
Joep en Francis Koene
Joep en Francis Koene | Foto: Marjon Lukje

Zomer 
Bij duurzaam bouwen denken we altijd aan warmte vasthouden in de winter, maar eigenlijk moet je ook kijken naar de zomer: hoe houd je de warmte buiten? Je ziet huizen die met zwarte stenen gebouwd worden: wordt hartstikke warm in de zomer.

Aanpak
Ik heb een architect gevraagd een ontwerp te maken. En daarbij heb ik hem de opdracht gegeven om niet alleen esthetisch maar vooral vanuit energie neutraal bouwen te denken. Het advies van de architect was het hele dak vol leggen met zonnepanelen en een warmtepomp nemen. Maar heel veel zonnepanelen leveren weinig omdat de saldering begrensd is op 5000 KWh per jaar. Het loont wel om een en ander na te rekenen en om te kijken of er nog subsidies zijn waar je gebruik van kunt maken.

Kosten
Voor de 12 zonnepanelen was ik 3500 euro kwijt en voor de heat pipes en de pelletketel inclusief installatie 20.000 euro waar nog eens 4500 euro subsidie af ging. Triple glas, goede isolatie en goede vloerverwarming reken ik niet mee als extra kosten.

Mijn tips voor een goede duurzame start:

  • Goed isoleren en vloerverwarming installeren.
  • Neem een warmte terug win installatie of een systeem met een kooldioxide sensor die het ventilatiesysteem aanstuurt.
  • Breng overal in huis ledverlichting aan
  • Neem een pellet ketel of een warmtepomp
Eco rivierhuis Beuningen - interieur
7 min
Video: ecohuis aan de Waal

Meld je aan voor meer binnen en buiten inspiratie!