De geheime liefdesaffaire van Rietveld

Truus Schröder en Gerrit Rietveld. Zakenpartners én minnaars. Naar aanleiding van ons bezoek aan het Rietveld Schröderhuis met architectuurhistoricus Valentijn Carbo interviewden wij Jessica van Geel, auteur van het boek ‘I love you, Rietveld’ over de geheime liefde tussen de vermaarde ontwerper en architect Gerrit Rietveld en Truus Schröder.
Rietveld-Schröderhuis
Modelwoning Rietveld | © Marjon Lukje

door Jill van Nek

Veertig jaar lang hadden zij een relatie. Zij stimuleerde zijn talent en was zijn artistieke geweten en samen bouwden ze onder andere het wereldberoemde Rietveld Schröderhuis in Utrecht. In theorie had deze liefde alle ingrediënten om te mislukken. Gerrit was getrouwd en Truus was weduwe. Ze kwamen allebei uit een ander milieu. Zo was de familie Schröder enorm welvarend en woonachtig in een prachtig pand aan de Biltstraat in Utrecht en kwam Gerrit uit een middenstandsfamilie. De twee hadden als klap op de vuurpijl ook nog eens een ander geloof, maar toch kwamen deze werelden samen.

Waarom vond je het belangrijk om dit liefdesverhaal te vertellen?
“Ik woon zelf al jaren in Utrecht. Toen ik op een dag mijn kinderen naar zwemles bracht en langs het Rietveld Schröderhuis reed, vroeg mijn jongste wat voor huis dit was. We hebben een keer een rondleiding gedaan en wat me toen opviel is dat er vrij weinig bekend was of geschreven is over Truus Schröder. Dat is vreemd. Het huis staat op haar naam en ze was mede-eigenaar van het architectenbureau dat ze samen met Gerrit Rietveld had. Ik besloot dit verhaal uit te zoeken en vooral te bekijken wie Truus nu precies was.”

Er was weinig bekend over Truus Schröder
Jessica van Geel
Modelwoning Rietveld
Modelwoning Rietveld | © Marjon Lukje

Truus komt uit een welvarende familie. Ze was dochter van een textielhandelaar en trouwde met een advocaat. Samen met hem woonde ze in een pand aan de Biltstraat waar ze al een keer eerder Gerrit Rietveld de opdracht gaf om een kamer te verbouwen. Na de dood van haar man, besloot ze te verhuizen. Ze gaf Gerrit de opdracht om een huis te ontwerpen, veel kleiner dan waar ze normaal zou gaan wonen en een stijlbreuk op de architectuur van toen. Dit was het begin van de ontmoeting van twee geestverwanten.

Wat zorgde precies voor de aantrekkingskracht tussen de twee?
“Het is de opdracht van het Rietveld Schröderhuis geweest die de vonk heeft doen overslaan. In die tijd werd er nog veel gebouwd in de neoclassicistische stijl. Veel barok, tierlantijnen en versieringen. Rietveld wilde graag terug naar de essentie van een huis, of van meubelstuk. Truus vond dat geweldig, ook al paste het totaal niet in het tijdsbeeld van toen. Zij streefde naar minimalisme. Een moderne stijl die Rietveld kon omvormen tot iets tastbaars, dat was het moment dat zij elkaar echt vonden”

Rietveld wilde graag terug naar de essentie
Jessica van Geel

Was Gerrit ook zo succesvol geweest zonder Truus?
“Gerrit was een goede architect en kunstenaar. Ook zonder Truus was hij uiteindelijk bekend geworden. Het contact met Truus zorgde wel voor een stroomversnelling van zijn carrière. Zeker in de tijd dat de twee een architectenbureau hadden, overlegde Gerrit elke beslissing met Truus. Toch was hij het creatieve brein en keek zij vooral mee over zijn schouder. Truus had gelukkig wel een groot netwerk, die ze nog geërfd had van haar overleden echtgenoot. Hij was advocaat en kende natuurlijk veel welvarende mensen. Gerrit creëerde, Truus faciliteerde. Zo kocht Truus ook grond waarop Rietveld weer villa’s kon ontwerpen. Uiteindelijk was het een co-operatie.”

Rietveld woning
Rietveld woning | © Marjon Lukje

Hoe baanbrekend Rietveld ook was met het ontwerp van zijn woningen en meubels, zo traditioneel was hij in zijn huwelijk. Hij is nooit bij zijn vrouw weggegaan en is bij haar gebleven tot haar dood. Na de dood van zijn vrouw trok hij al snel in bij Truus, de twee waren toen al in de zeventig. Toch is de liefdesrelatie tussen de twee nooit geheim gebleven. Iedereen wist ervan, maar niemand praatte erover. Bep, één van de dochters van Gerrit, was fel tegen de verhouding tussen haar vader en Truus. Niet zozeer omdat ze tegen Truus was, maar vooral omdat ze een stuk minder aandacht kreeg van haar vader. Zelfs na zijn dood zat haar wrok nog zo diep dat ze zijn lichaam liet herbegraven zodat hij niet meer naast zijn minnares Truus lag.  

Hebben de twee ooit samen kinderen gekregen?
“Dat is moeilijk te zeggen en blijft tot op de dag van vandaag een mysterie. Truus kwam uit een rijke familie. Haar vader was textielhandelaar. Toen het niet goed ging tussen Truus en haar man kocht haar vader een extra huis waar Truus veel tijd doorbracht. In die tijd hadden Gerrit en Truus al contact én werd er een dochter geboren. Maar of die dochter van Gerrit was? Dat zullen we nooit weten.”

Rietveld woning Utrecht
24 min
Valentijn Carbo op bezoek bij Rietveld huis in Utrecht| © Marjon Lukje

Meld je aan voor meer binnen en buiten inspiratie!