Levensloopbestendig en duurzaam wonen

Een collectief initiatief en oog voor elkaar.
Duurzame school Nijmegen
Oude Lourdesschool omgetoverd tot collectieve woonplek | © Marjon Lukje

Door Puck Overman

Het is begin 2010 als Winnie de Jager samen met Peter Helmink het initiatief start om de Oude Lourdesschool (1927) in Nijmegen om te toveren tot een collectieve woonplek. Geen woongroep, maar een plek waar bewoners oog hebben voor elkaar. Het thema: levensloopbestendig en duurzaam wonen. In 2018, acht jaar later, is het voormalige schoolgebouw af en getransformeerd tot een modern appartementencomplex met 17 woningen en 25 bewoners. Een geslaagd project, aldus de Jager.

Samen met mede-initiatiefnemer en buurman Peter Helmink stel ik mijzelf op een dag de vraag ‘Hoe wil ik oud worden en hoe wil ik dan wonen?’ Bij voorkeur in een buurtgenootschap. Zelfstandig, maar met oog voor elkaar. Het liefst in het centrum en een goed bereikbare plek. En het moet natuurlijk duurzaam zijn. We zijn gaan zoeken en krijgen de tip eens met de gemeente te gaan praten, er komen zes scholen vrij. We gaan kijken en bij de vijfde school is het raak. “We keken elkaar aan en wisten, yes dit is het.”

We richten een stichting op, vragen subsidie aan bij de provincie Gelderland en beginnen met een club van 10 geïnteresseerden. Wij vormen het dagelijks bestuur, zij ontwikkelen mee. Voorafgaand aan de koop moet er geïnvesteerd worden, 14.000 euro de man. Iedereen haakt af. Peter en ik blijven over. Gelukkig worden we gesteund door Nexit architecten en BIEB (Bouwen in eigen beheer). Na veel publiciteit en een voorlichtingsavond gaat het snel. Binnen drie maanden zijn alle woningen verkocht.

We richten werkgroepen op en iedereen krijgt een eigen verantwoordelijkheid. Wij, Peter, Martin en ik, nemen als bestuur plaats in het bouwteam, samen met de aannemer. Het bouwproces verloopt soepel en democratisch. Next architecten ontwerpt de buiten- en (in samenspraak met de bewoners) binnenkant van het appartementencomplex, nu de Getijden. Het schoolgebouw telt 8 appartementen, 5 op de eerste verdieping en 3 op de begane grond. De gymzaal heeft 3 woningen. Hiertussen staat een denkbeeldige, transparante houten toegangspoort die vanaf de straat uitzicht biedt op het prachtige schoolgebouw en op de gemeenschappelijke voortuin.

We keken elkaar aan en wisten, dit is het!
Winnie de Jager
Duurzame school Nijmegen - huiskamer
Woonkamer appartementencomplex de Getijden | © Marjon Lukje

Duurzaam

Eén van de wensen is dat het appartementencomplex duurzaam moet zijn. Er worden 240 zonnepanelen geplaatst, de daken worden voorzien van groen- of sedumdaken. Hemelwater wordt opgevangen via ‘Wadi’, een moderne infiltratievoorziening. De gezamenlijke tuin wordt biologisch ingericht, verwarming gaat via luchtwaterpompen en er wordt geen gebruik gemaakt van fossiele brandstof, oftewel De Getijden is -als voorloper in de gemeente- van het gas af.

Omkijken naar elkaar

Winnie is 66 en alleenstaand. “Volgende maand ga ik met pensioen.” Ze is groot voorstander van soortgelijke initiatieven “Dit is de toekomst.” Omkijken naar elkaar en duurzaam wonen.

Het complex is rolstoelvriendelijk en voorzien van een lift. Het terrein en de tuin is voor alle bewoners toegankelijk. Het schoolgebouw heeft een logeerkamer voor gasten van bewoners, die ook als verblijfsruimte voor mantelzorg kan worden gebruikt. In de gemeenschappelijke woonkamer, die samen met de tuin en het binnenplein als ontmoetingsplek geldt, worden activiteiten georganiseerd. Door de actieve werkgroepen is er veel inspraak mogelijk. Er is een technische werkgroep, een tuingroep en een groep voor de gemeenschappelijke ruimtes. “Met nieuwjaar is er een buurtborrel, we hebben regelmatig filmavonden en gezamenlijke diners.”

Winnie de Jager
Winnie de Jager | © Marjon Lukje

Oplossing tegen eenzaamheid

“Iedereen mag hier wonen, er is geen leeftijdsgrens”, vertelt Winnie trots. Als je je kan vinden in onze manier van wonen, dan ben je welkom. Het is geen woongroep, je woont hier zelfstandig en bepaalt zelf of je aan de gezamenlijke activiteiten wil deelnemen. We hebben een tijdje elke week voor elkaar gekookt, eet je mee dan leg je een tientje in en zo zamelen we geld in voor onderhoud van de gezamenlijke ruimtes. “Het is de oplossing tegen eenzaamheid!” zo pleit de Jager. “Wij als middengroep moeten langer thuis wonen, dan is het fijn als je weet dat er mensen naar je om kijken. Ik kan het iedereen aanraden.”

CPO De Getijden is winnaar van de ACN duurzaamheidsprijs. Fotograaf Marjon Lukje ging langs en portretteerde vijf bewoners: Hans, Loes, Winnie, Jos en Anky.

Duurzame school Nijmegen - woonkamer Winnie
7 min
De collectief duurzame school in Nijmegen

Meld je aan voor meer binnen en buiten inspiratie!