Een kastje met ongebruikte pillenstrips en doosjes, een la met tubes en zalfjes of dozen verbanden en pleister. Herkenbaar, toch? We verzamelen allemaal behoorlijk wat medisch materiaal in huis. Er wordt geschat dat we hier elk jaar voor minimaal zo’n 100 miljoen euro aan ongebruikte geneesmiddelen weggooien. Terwijl de zorg in Nederland verantwoordelijk is voor ongeveer 13% van alle grondstoffen die we gebruiken. Ontzettend zonde dus, voor onze portemonnee en het klimaat. Zeker als we weten dat de zorgkosten stijgen en we steeds ouder worden, en dus langer medicijnen en hulpmiddelen nodig hebben. Gelukkig kunnen we best wat doen om hier duurzamer mee om te gaan.
Tip 1) Voorkom dat je teveel medicijnen krijgt
De apotheek mag medicijnen maar één keer meegeven. Als ze eenmaal bij iemand thuis zijn geweest, is niet te achterhalen hoe ze werden bewaard, en dus de kwaliteit niet meer te garanderen. Zelfs al heb je ze dus nog helemaal niet gebruikt of zelfs maar aangebroken, ze worden niet opnieuw verstrekt. Het beste wat je dus kunt doen, is ervoor zorgen dat je niet teveel van een medicijn in huis krijgt. Gebruik je een medicijn voor het eerst? Vraag een kleine hoeveelheid, zodat je eerst kunt proberen of het werkt, en je er geen nare bijwerkingen van krijgt. Hopelijk zal de arts dit zelf ook zo voorschrijven, maar let er vooral goed op – na een operatie krijg je bijvoorbeeld nogal eens een standaard hoeveelheid pijnstilling mee, terwijl je die misschien helemaal niet altijd nodig hebt. Je kent je eigen lijf het beste! Ik ben best medicijn-mijdend, dus ik vraag meestal om een herhaalrecept: dan kan ik het wel slikken of smeren als ik het nodig heb, maar heb ik niet al meteen stapels in huis.
Tip 2) Bewaar medicijnen goed
De meeste medicijnen bewaar je het beste op een droge plek bij kamertemperatuur. Warmte en vocht zijn vaak minder goed voor de houdbaarheid, dus het badkamerkastje is niet altijd de beste plek. Sommige medicijnen moet je koel houden, check dus altijd de bijsluiter. Alle geneesmiddelen, ook die je niet voorgeschreven krijgt (zoals paracetamol of neusspray), hebben natuurlijk een houdbaarheidsdatum. Koop er dus niet teveel van – als ze in de aanbieding zijn bijvoorbeeld – want dan kan je ze uiteindelijk weggooien als jullie allemaal weinig ziek, zwak of misselijk zijn geweest. En bewaar ze hoog en droog, zodat ze zo lang mogelijk meegaan.
Tip 3) Gooi medicijnen niet weg
Overgebleven geneesmiddelen worden nog best vaak in de vuilnisbak gegooid of door de wc gespoeld. Veel mensen weten ook niet zo goed wat ze ermee aan moeten. Maar de anticonceptiepil, ontstekingszalf of hooikoortshulp zijn klein chemisch afval, en mogen dus niet bij het vuilnis. Dan kunnen er chemicaliën het milieu in lekken die heel vervuilend zijn, zoals dat gebeurt als we ze in het toilet trekken. Schadelijk voor het water en alles dat erin leeft, en behoorlijk lastig eruit te zuiveren. Lever je overgebleven medicijnen dus in, bijvoorbeeld bij de apotheek. Die zorgt ervoor dat ze op een goede manier vernietigd worden. Het liefst breng je ze zonder doosje en bijsluiter (die kunnen bij het oud papier), dus alleen de strip, tube of het flesje. Je kunt ze bij sommige gemeentes ook kwijt bij de milieustraat, altijd handig om dat even te checken als je er toch heen gaat.
Tip 4) Wees wijs met hulpmiddelen
Niet alleen medicijnen blijven veel over, maar ook medische hulpmiddelen als spuiten, katheters, verbanden, diabetes- of incontinentiematerialen, naalden enzovoorts. Verzameld omdat je hersteld bent, overgaat op een andere behandeling of als het einde van het leven gekomen is. Daarvoor geldt vaak hetzelfde als voor geneesmiddelen: kijk vooral of je kunt voorkomen dat je er teveel van krijgt. Vraag of de hoeveelheid wel nodig is en of je het in delen kunt afnemen. Voorkomen is beter dan genezen (groot cliché, maar past toch wel erg goed in dit blog).
Tip 5) Geef hulpmiddelen een tweede leven
De regels voor het hergebruiken van hulpmiddelen zijn iets minder streng. De apotheek mag ze nog steeds niet opnieuw uitgeven, maar ze kunnen wel ingezameld worden en dan bijvoorbeeld verdeeld worden over hospices, thuiszorgorganisaties of goede doelen (vaak in het buitenland, op plekken waar veel tekorten zijn in de zorg). Bij steeds meer apotheken zijn inleverpunten, al op ruim honderd plekken in het hele land. Hopelijk wordt dit heel normaal, en kun je binnenkort bij elke apotheek of milieustraat je overschot aan verband en EHBO-spullen inleveren, zodat zo weinig mogelijk wordt weggegooid. En gelukkig doen een aantal ziekenhuizen experimenten met het verpakken en terugnemen van medicijnen voor hergebruik – dat zou super zijn, en eigenlijk ook gewoon gezond verstand, toch?
Veel goeds (en beterschap!),
Marieke
Elke week duurzame inspiratie?
Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!
